Cunziria powstała w XVIII wieku to wieś w dolinie, wśród wzgórz porośniętych opuncją, gdzie czas się zatrzymał.
Osada licząca około 40 domów powstała niedaleko Vizzini, wokół garbarni. Mieszkańcy byli głównie pracownikami tej garbarni, której działalność zaczęła podupadać w latach dwudziestych XX wieku. Ostatecznie ostatni mieszkańcy opuścili wieś w latach sześćdziesiątych.
Było to idealne miejsce do obróbki skór, biorąc pod uwagę bliskość strumienia Masera, duże przestrzenie, w których można suszyć wyroby oraz obecność sycylijskiego sumaka, rośliny, której garbniki są ważnym elementem działalności garbarni. Wciąż widoczne są systemy kanałów i zbiorników przedłużających istniejący wcześniej arabski akwedukt, a w domach zbiorniki do garbowania.
Struktura budynków z lokalnego materiału i detale architektoniczne pozwalają sądzić, że jest to przykład wiejskiego stylu rolniczego XVIII-wiecznej Sycylii. We wsi znajdują się ruiny kościoła św. Idziego, które mogą pochodzić z czasów rzymskich.
Moje wyobrażenia o położeniu wioski były zupełnie inne, myślałam, że leży w sporym oddaleniu od „cywilizacji”, ale z wioski doskonale widać położone na wzgórzu pobliskie Vizzini. Oczekiwania, oczekiwaniami, nie zmienia to faktu, że Cunziria jest miejscem szczególnym. Zanurzenie się w tym miejscu i odkrywanie śladów byłej działalności jest niezwykłe.
Niezwykła Cunziria jest sceną słynnego pojedynku, opisanego przez Giovanni Verga (znany sycylijski pisarz 1840-1922) w opowiadaniu Cavalleria rusticana, które później zostało zaadaptowane przez Mascagniego na operę o tym samym tytule. To tutaj zamężna Lola i jej ukochany, były żołnierz Turiddu, spotkali się potajemnie w świetle księżyca, aby skonsumować swoją miłość, ukrywając się przed Alfio (mężem Loli) i resztą mieszkańców Vizzini.
W 1983 roku w Cunziria nakręcono filmową adaptację Cavalleria Rusticana w reżyserii Franco Zeffirelliego. Reżyser pokazał splendor miejsca, które określano jako “dziwną mieszankę teatralnej fikcji i rzeczywistości wiejskiego życia, przepływ i odpływ teatru w prawdzie i prawdy w teatrze”.
Miejsce jest na tyle fascynujące i oryginalne, że w 1996 roku w Cunzirii nakręcono film Gabriele Lavia La Lupa. Dobrze zachowane budynki Cunzirii pozwoliły Lavii pokazać archaiczne społeczeństwo, w którym mężczyźni i kobiety nieprzerwanie pracowali na polach. Jego film miał mroczne znaczenie, miasto było nawiedzane przez duchy i wszyscy byli opętani, choć zachowywali się normalnie. Duchy podporządkowywały sobie coraz więcej ludzi, by wywołać powstanie. Wkrótce cały świat miał się znaleźć we władaniu duchów Cunzirian. Jak się domyślacie od fabuły tego filmu pochodzi tytuł wpisu: miasto duchów.
Wyjątkowość miejsca potwierdza kolejny projekt Lorenzo Muscoso, który zaczął wykorzystywać Cunzirię jako scenerię malowniczego teatru na świeżym powietrzu. Muscoso wierzył, że jego spektakle teatralne mogą odmienić wioskę (efektów na dzisiaj nie widać). Następne projekty to opera Pojedynek (2014 rok) będąca przykładem eksperymentu artystycznego zwanego Motion Theater, łączącego kino i teatr za pomocą gigantycznych ekranów, ścieżki dźwiękowej i ruchów aktorów przed scenerią. Kilka lat później zrealizowano kolejne trzy przedstawienia.
Byliśmy w maju, a więc tuż po zniesieniu największych obostrzeń związanych z pandemią. Opustoszałe miejsce w żaden sposób nie pomagało wyobrazić sobie wyżej wymienionych projektów gromadzących ok. 2000 widzów. Wrażenie to potęgowało położone w bezpośrednim sąsiedztwie wioski, nieczynne Agroturizmo Cunziria.
Na zdjęciach wyglądał pięknie, a nas najbardziej przyciągnęła restauracja w wiejskim domu osadzonym w skale, z lokalnym menu. Jedyna osoba jaką spotkaliśmy w gospodarstwie, powiedziała, że restauracja będzie czynna jutro. Nawet jeśli to prawda, to i tak nie poprawiło nam to humorów. Zrezygnowaliśmy z posiłku w Ragusie, mając ochotę na jedzenie w niezwykłym miejscu z miejscowymi potrawami. Zaglądałam niedawno na ich stronę i chyba wszystko wróciło do normy.
Notabene, co roku w Vizzini 25 kwietnia odbywa się festiwal ricotty.
Podróż, maj 2022.