Moje kolejne marzenie się spełniło. Fakt, nie było to trudne, aby wybrać się do Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, wystarczyła tylko mobilizacja. W pewien kwietniowy, słoneczny dzień wybraliśmy się na spotkanie ze sztuką i zieloną przestrzenią.
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku zajmuje prawie trzynastohektarowy zespół podworski, budynki i park wypełnione są rzeźbami.
Zacznę od KRÓTKIEJ HISTORII tego miejsca.
Miejscowość Orońsko od czasów średniowiecznych było związane z polską szlachtą (Starościńscy, Starosielscy, Szydłowieccy, później Radziwiłłowie z Nieświeża i księżna Anna Sapieżyna). Na początku XIX wieku właścicielem majątku został wybitny inżynier, Franciszek Ksawery Christiani, który planuje wybudować dwór. W 1842 roku w wyniku transakcji rodzinnych majątek przeszedł do spokrewnionej z Christianim rodziny Pruszaków. Parę lat później Helena Pruszakowa poślubia malarza batalistę Józefa Brandta (1841–1915), który stworzył w Orońsku artystyczną kolonię i pracownię, goszczącą czołowych artystów.
Ostatnim właścicielem majątku był wnuk Brandta – Andrzej Daszewski.
Po drugiej wojnie światowej majątek znacjonalizowano. Od 1965 roku Orońsko stało się miejscem plenerów rzeźbiarskich, które zainicjowały nowoczesną historię artystyczną miejsca, a w 1981 powstało Centrum Rzeźby Polskiej.
ZWIEDZANIE
Oficjalne ustanowienie instytucji kultury pozwoliło zrewitalizować zabytkowy zespół pałacowo-parkowy w skład którego wchodzą: pałac, kaplica, oranżeria, oficyna, budynki gospodarcze. Jednym z nowych obiektów w tym zabytkowym kompleksie jest gmach Muzeum Rzeźby Współczesnej MRW ( teraz w remoncie).
W zabytkowym pałacyku w typie włoskiej willi, żył i tworzył Józef Brandt jeden z największych polskich malarzy, po studiach w Paryżu związał się najpierw jako student, później jako profesor ze słynną Akademią Monachijską. Obiekt jest zamknięty dla zwiedzających, przeniesiono tu pomieszczenia biurowe z budynku MRW.
Tuż obok znajduje się Oranżeria (pawilon wystaw czasowych).
Podczas naszego pobytu prezentowano ekspozycję „Szklana menażeria”, Marty Klonowskiej. Artystka tworzy swoje prace z fragmentów połamanych lub pociętych płytek szklanych, które montuje na metalowych ramach. Efektem są trójwymiarowe figury, które przedstawiają głównie zwierzęta. Tytuł wystawy – „Szklana menażeria” – nawiązuje do słynnej sztuki Tennessee Williamsa, której premiera miała miejsce na Broadwayu w 1945 roku. W spektaklu główna bohaterka Laura, zbierała szklane figurki zwierząt, które towarzyszyły jej w chwilach samotności.
Nie znałam prac tej polskiej artystki mieszkającej w Niemczech, ale jeśli będziecie mieli okazję je zobaczyć, to naprawdę polecam, sami zobaczcie na zdjęciach.
W parku znajduje się też Galeria „Kaplica”, będąca miejscem prezentacji sztuki współczesnej, która jak sama nazwa mówi, mieści się w budynku dawnej neoklasycznej kaplicy dworskiej w typie świątyni greckiej z 1841 r.
Ośrodek Pracy twórczej Rzeźbiarzy daje możliwości pobytu (Dom Rzeźbiarza mieści się w danym Spichlerzu) i pracy zorganizowanych grup rzeźbiarskich. Jest idealnym miejscem do edukacji i pracy studentów uczelni artystycznych, związków twórczych, oraz wszelkich artystycznych grup formalnych i nieformalnych. Artyści znajdują w Orońsku niepowtarzalny klimat do tworzenia rzeźby, obiektów, instalacji, performance.
Ośrodek ma w swojej dyspozycji sześć pracowni rzeźbiarskich (w dawnym budynku Stajni) i cztery pracownie specjalistyczne: ceramiczna, giserska, kuźnia (budynek kuźni z 1900 r.) oraz stolarnia.
Budynki położone są w parku krajobrazowym, przechodzącym w naturalny las. Znajduje się w nim cenny starodrzew, przede wszystkim aleja lipowa, grabowa, kasztanowa i grupa wiązów. Znajdziemy tu stawy Kaskada i Rolina zasilane w wodę przez rzekę Oronkę.
W parku na stałe znajduje się ok. stu prac rzeźbiarskich. Są to m.in. historyczne rzeźby ze zwierzyńca przy zamku w Szydłowcu: „Walka Heraklesa z Anteuszem” z XVIII w., obelisk z 1. poł. XIX w., „Matka Boża z Dzieciątkiem” z 1860 r. oraz para filarów hermowych w bramie wjazdowej. Obok zabytkowych figur na terenie parku zaaranżowana jest galeria plenerowa polskiej rzeźby współczesnej, znajdziemy tam rzeźby m.in. Fangora czy Abakanowicz.
Spacer po parku to sama przyjemność, do tego trochę słońca i mamy przyjemność do kwadratu.
Kasa biletowa i księgarnia artystyczna mieszczą się w Cafe ART w Domu Rzeźbiarza. Kawiarnia czynna jest od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00 – 17:00. Jak już pisałam w chwili obecnej Muzeum Rzeźby Współczesnej zostało zamknięte dla zwiedzających.
Wstęp do parku bezpłatny, płatne wystawy czasowe. Dojazd samochodem w dobie GPS to nie problem, można dojechać także autobusami z Warszawy Zachodniej do Radomia i Kielc.
Podróż, kwiecień 2025